Video 360 quay bằng iPhone của đạo diễn Phương Vũ: Khi smartphone không còn chỉ là máy phụ cho những dự án lớn

Video 360 quay bằng iPhone của đạo diễn Phương Vũ: Đừng nghĩ quay bằng điện thoại chỉ để “cho vui”, dự án này đang nói điều ngược lại

Rất nhiều người vẫn giữ một định kiến khá cũ: điện thoại thì chỉ hợp quay clip ngắn, hậu trường, vlog hoặc nội dung nhanh trên mạng xã hội. Còn đã đụng tới sản phẩm nghệ thuật có cấu trúc, có ý đồ hình ảnh và yêu cầu kỹ thuật phức tạp thì kiểu gì cũng phải là máy quay chuyên dụng. Nghe hợp lý, nhưng dự án mới của MCK và đạo diễn Phương Vũ lại đang chứng minh điều ngược lại. Khi một trailer album 360 độ được dựng bằng hệ thống 8 chiếc iPhone 17 Pro, câu chuyện không còn là “điện thoại quay được video đẹp không”, mà là smartphone đã tiến xa tới mức nào trong thế giới sản xuất hình ảnh chuyên nghiệp.

MCK trở lại và chọn cách mở màn không hề an toàn

Theo thông tin được công bố, sau 2 năm vắng bóng, MCK trở lại với một album mới chia thành 3 chương gồm Pain, Chaos và Freedom. Thay vì mở màn bằng một teaser quen thuộc, ekip lại chọn một trailer 360 độ, xây như một “thế giới mở” có nhiều lớp nội dung ẩn để người xem tự khám phá. Đây là hướng làm không dễ, vì nó đòi hỏi người xem không chỉ “xem” mà còn phải tương tác với trải nghiệm hình ảnh theo cách chủ động hơn bình thường.

Nếu nhìn từ góc độ người làm bán lẻ công nghệ, đây là điểm đáng bàn hơn chính chiếc điện thoại được dùng để quay. Vì đa phần sản phẩm hình ảnh hiện nay vẫn đi theo lối tiếp cận rất thẳng: dựng khung, kể chuyện, khóa góc nhìn, dẫn cảm xúc theo một đường duy nhất. Còn trailer album lần này của MCK và Phương Vũ lại chọn cách mở toang không gian, để người xem tự dò, tự giải mã, tự đi vào thế giới của dự án. Làm kiểu đó vừa khó, vừa dễ hỏng nếu phần kỹ thuật không đủ chắc.

8 chiếc iPhone 17 Pro không phải để “làm màu”, mà để giải một bài toán rất khó

Thông tin từ các bài tường thuật cho thấy ekip đã dùng 8 chiếc iPhone 17 Pro gắn lên một hệ rig chuyên biệt để tạo ra không gian hình ảnh 360 độ. Trong đó, 7 máy được đặt theo vòng ngang và một máy đặt phía trên, giúp bao trọn nhiều hướng nhìn trong cùng một bối cảnh. Điểm quan trọng nhất không nằm ở số lượng máy, mà nằm ở chuyện toàn bộ hệ thống này được đồng bộ bằng genlock để khớp thời gian ghi hình giữa các camera với độ chính xác rất cao.

Nói dễ hiểu hơn, nếu 8 máy cùng quay mà không đồng bộ chuẩn từng khung hình, lúc ghép lại sẽ rất dễ lộ mối nối, lệch chuyển động, hoặc tạo cảm giác “rách không gian”. Với video 360 độ, lỗi đó gần như phá hỏng toàn bộ trải nghiệm. Vậy nên cái hay ở đây không phải là “lấy 8 cái điện thoại quay cùng lúc”, mà là dùng đúng một tính năng vốn rất kỹ thuật của iPhone 17 Pro để xử lý bài toán đồng bộ nhiều camera — thứ trước đây thường gắn với workflow của máy quay chuyên nghiệp hơn là smartphone.

Vì sao iPhone 17 Pro lại được chọn cho dự án này?

Lý do không nằm ở chuyện “máy mới nhất”, mà nằm ở bộ công cụ quay video chuyên nghiệp mà iPhone 17 Pro đang có. Apple công bố dòng 17 Pro hỗ trợ ProRes RAW, Apple Log 2 và genlock; trong đó ProRes RAW cho phép giữ nhiều dữ liệu hình ảnh hơn để hậu kỳ linh hoạt, còn Apple Log 2 mở rộng dải tông và tạo khoảng trống lớn hơn cho khâu color grading. Apple thậm chí gọi iPhone 17 Pro là smartphone đầu tiên hỗ trợ ProRes RAW.

Khi ghép các công cụ đó với một dự án 360 độ, lựa chọn này trở nên hợp lý hơn rất nhiều. Bởi trailer dạng này không chỉ cần hình sắc nét. Nó cần màu ổn, ánh sáng đủ dư địa để kéo lại ở hậu kỳ, và quan trọng nhất là từng máy trong hệ thống phải “nói cùng một ngôn ngữ hình ảnh” để khi ghép vào không bị lộ sự khác biệt. Đó là chỗ smartphone bình thường rất dễ đuối, nhưng iPhone 17 Pro lại có bộ tính năng đủ sức tham gia ở mức nghiêm túc hơn.

Phần đáng nể nhất không nằm ở thiết bị, mà ở cách đạo diễn phải thay đổi tư duy làm hình

Theo chia sẻ trên VnExpress, Phương Vũ mất gần 6 tháng từ lúc lên ý tưởng đến khi hoàn thành dự án, trong đó phần lớn thời gian dồn cho tiền kỳ, thử góc đặt máy, tính khoảng cách và viết lại ngôn ngữ hình ảnh cho phù hợp với định dạng 360 độ. Quá trình quay diễn ra trong 3 ngày liên tục tại một nhà thờ cổ ở Ninh Bình vào tháng 1 năm nay. Chính đạo diễn cũng ví trải nghiệm đó như bị “tước hết áo giáp và vũ khí”, vì những thế mạnh quen thuộc của mình như chạy máy, nhịp cắt nhanh hay góc quay động đều gần như không còn dùng theo cách cũ được nữa.

Đây mới là chỗ khiến dự án này đáng tôn trọng. Nhiều người nhìn vào sẽ chỉ thấy tiêu đề “quay bằng iPhone” rồi nghĩ đó là một màn trình diễn công nghệ. Nhưng thực ra, công nghệ ở đây chỉ là một phần. Phần khó hơn nằm ở chỗ đạo diễn phải tự phá thói quen làm nghề cũ để thích nghi với một định dạng kể chuyện mới. Và khi một thiết bị nhỏ như smartphone có thể buộc ê-kíp sáng tạo thay đổi cả cách tư duy hình ảnh, rõ ràng nó đã vượt qua vai trò của một món đồ quay phụ.

Điều dự án này nói ra rất rõ: smartphone đã bước sang vai trò mới

Apple nhiều năm nay đẩy mạnh hướng “Shot on iPhone”, nhưng phần lớn người xem vẫn quen nhìn nó như chiến dịch truyền thông. Dự án của MCK và Phương Vũ lại khiến câu chuyện đó bớt khẩu hiệu hơn. Vì ở đây, iPhone không chỉ dùng để quay đẹp, mà được đưa vào giải một cấu trúc sản xuất hình ảnh nhiều lớp, có rig riêng, có đồng bộ thời gian, có workflow hậu kỳ nghiêm túc và có chủ đích nghệ thuật rõ ràng.

Từ góc nhìn Minh Hoàng Mobile, đây là chi tiết rất đáng suy nghĩ. Trước đây, người ta thường tách rất rõ giữa điện thoại để quay nhanh và máy quay để làm nghề. Bây giờ ranh giới đó đang mờ đi. Không có nghĩa iPhone thay thế hoàn toàn máy quay điện ảnh. Nhưng nó đang tiến tới mức trở thành một công cụ có thể gánh những vai trò mà trước kia ít ai dám giao cho smartphone. Và khi điều đó xảy ra, thứ thay đổi không chỉ là công nghệ, mà là cả cách người làm hình nghĩ về thiết bị.

Đây có phải chỉ là chiêu gây chú ý?

Có thể có người sẽ nói đây vẫn là một dự án mang tính trình diễn, vì đứng sau là sự hiện diện rất rõ của Apple Việt Nam trong phần hình ảnh hậu trường và thông tin truyền thông. Điều đó không sai. Nhưng nếu chỉ là chiêu để tạo tiếng vang, dự án này đã không cần đi xa đến mức dựng rig riêng, quay nhiều ngày, tính toán góc nhìn 360 độ và xử lý đồng bộ 8 camera. Một sản phẩm marketing đơn thuần thường không cần tự làm khó mình đến thế.

Nói ngắn gọn, đây vừa là truyền thông, vừa là thử nghiệm sáng tạo nghiêm túc. Và chính vì nó đứng giữa hai vai trò đó nên mới đáng chú ý. Nó không phải một phim ngắn indie làm cho vui, cũng không phải một MV quay kiểu “gắn iPhone vào cho đủ câu chuyện”. Nó là một ví dụ cho thấy khi công nghệ đủ mạnh, ranh giới giữa công cụ tiêu dùng và công cụ sáng tạo chuyên nghiệp sẽ ngày càng mỏng hơn.

Kết luận

Video 360 quay bằng iPhone của đạo diễn Phương Vũ không đáng nói chỉ vì nó dùng iPhone 17 Pro. Nó đáng nói vì nó dùng smartphone để xử lý một bài toán mà bình thường người ta vẫn nghĩ chỉ máy quay chuyên dụng mới gánh nổi: đồng bộ nhiều góc máy, giữ hình ảnh đủ sạch cho hậu kỳ, kể chuyện trong không gian 360 độ và vẫn tạo được cảm giác liền mạch cho người xem. Dự án này vì thế không chỉ là màn trở lại thú vị của MCK, mà còn là một dấu mốc cho thấy điện thoại cao cấp đang bước rất sâu vào địa hạt sáng tạo hình ảnh.

Quay bằng iPhone bây giờ không còn là chuyện để khoe nữa. Nó bắt đầu là chuyện để làm thật. Và khi một dự án 360 độ quy mô như vậy có thể được dựng lên từ 8 chiếc iPhone 17 Pro, thứ đáng bàn không còn là “điện thoại quay có đẹp không”, mà là giới hạn tiếp theo của smartphone sẽ còn đi xa đến mức nào.